Ik ben diepbedroefd vanwege mijn verbanning uit Oeganda. Laat ze onze queer gemeenschap niet vernietigen.
Volgens de nieuwe anti-LGBTQ+-wetgeving kan ik 10 jaar gevangenisstraf krijgen omdat ik non-binair ben. Voor mijn kunst kan ik nog eens 20 jaar de gevangenis in gaan.
Ik word verbannen uit Oeganda. Als non-binair fotograaf en activist documenteer ik al meer dan zeven jaar de realiteit van het queer bestaan in mijn thuisland. Nu zorgt het wetsvoorstel tegen homoseksualiteit, dat in mei 2023 door president Yoweri Museveni werd ondertekend, ervoor dat zowel mijn kunst als mijn bestaan bestraft kan worden met gevangenisstraf of zelfs de doodstraf.
Sinds het wetsvoorstel in maart 2023 door het parlement werd goedgekeurd, heb ik bijna elk wakker uur besteed aan crowdfunding en campagne voeren om mijn gemeenschap door deze donkere periode in de geschiedenis van Oeganda heen te helpen.
De afgelopen maanden ben ik in Zuid-Afrika geweest om mijn verblijfsvisum te verlengen, maar het verliep en ik moest naar huis om het opnieuw aan te vragen, voorzichtig om niet betrapt te worden. Hier kan ik mijn familie niet eens thuis bezoeken uit angst dat ik hun veiligheid in gevaar breng.
Ik word verbannen uit Oeganda. Als non-binair fotograaf en activist documenteer ik al meer dan zeven jaar de realiteit van het queer bestaan in mijn thuisland. Nu zorgt het wetsvoorstel tegen homoseksualiteit, dat in mei 2023 door president Yoweri Museveni werd ondertekend, ervoor dat zowel mijn kunst als mijn bestaan bestraft kan worden met gevangenisstraf of zelfs de doodstraf.
Zichtbaarheid zonder bescherming is een doodvonnis. Asiel is voor mij geen optie, want ik kan me niet voorstellen dat ik mijn zwarte trans-kind zou onderwerpen aan een systeem dat keer op keer faalt. Ik heb horrorverhalen gedocumenteerd van queer vluchtelingen over de hele wereld die jarenlang in het systeem hebben doorgebracht, in afwachting van een status die hen de vrijheid zou geven om te leven. Ik heb zo hard gevochten voor mijn vrijheid dat mijn leven riskeren om terug te gaan en de juiste papieren te regelen het enige haalbare leek.
Moeten beslissen om mijn kind achter te laten in een land waar ik pas naartoe kan als mijn visum geregeld is, wat soms een eeuwigheid duurt, of ervoor kiezen om hen mee te slepen in de afgrond van onzekerheid, met gevaar voor hun veiligheid, stabiliteit en geestelijke gezondheid, is een van de moeilijkste beslissingen geweest die ik ooit in mijn leven heb moeten nemen.
De spanning is zwaar. Iedereen is schrikachtig en niemand is te vertrouwen. Het voelt alsof de bodem onder je opengaat en je elk moment kan verzwelgen.
Ik ben niet moedig of sterk. Ik heb simpelweg geen keuze, dus dat betekent vechten voor mijn bestaan, mijn kind, mijn carrière en mijn mensen.
Het leven als queer in Oeganda is al lange tijd moeilijk geweest. Toen ik 15 was en bas zong in het kerkkoor, werd ik gedwongen om 'de homo uit me te bidden'. Ik mocht geen broek dragen. Ik had geen idee dat er een LGBTQ+-gemeenschap bestond. Ik dacht dat 'ebisiyaga', het Lugandese woord voor homoseksualiteit, iets was dat je at.
Uiteindelijk omarmde ik mijn seksualiteit en genderidentiteit en vond ik mijn uitverkoren familie in de Oegandese hoofdstad Kampala. Ik nam foto's van de mensen om me heen en probeerde hun schoonheid en pijn te documenteren.
Ik ben niet moedig of sterk. Ik heb simpelweg geen keuze, dus dat betekent vechten voor mijn bestaan, mijn kind, mijn carrière en mijn mensen.
Maar op een gegeven moment moest ik op adem komen. Ik pakte mijn koffers en vertrok naar Zuid-Afrika, waar ik een beurs had gekregen om queer stories te documenteren en de afgelopen twee jaar had gewoond, samen met mijn kind, terwijl ik nog steeds diep verbonden was met mijn gemeenschap thuis.
In december 2022 ging ik terug naar mijn geboorteplaats met de bedoeling om mijn jeugdherinneringen op te halen, om me kleine De te herinneren zoals ik was. Ik wilde pronken met mijn queerness, mijn pas ontdekte ballen - oh boy! - groen haar en alles. Ik verwachtte het gefluister en de beledigingen - het verbaasde me niet toen mijn oma tegen mijn vader zei dat dit hem een mislukkeling maakte - maar er was nog iets: de sfeer was omgeslagen.
Het wetsvoorstel werd aangekondigd door een desinformatiecampagne in de massamedia, gevoed door religieus fundamentalisme dat het leven van LGBTQ+-mensen verwoest. Het overtreft verreweg de impact van de anti-homoseksualiteitwet van 2014 en veel Oegandezen geloven nu dat queer zijn hetzelfde is als pedofiel zijn.
Deze kinderbeschermingsretoriek levert een vrijbrief op voor het pesten en intimideren van LGBTQ+-mensen. Toen de parlementsleden het wetsvoorstel in maart 2023 goedkeurden, juichten en knikten ze terwijl ze ons wegvaagden.
De nieuwe wetten criminaliseren iedereen die een LGBTQ+-persoon lijkt te ondersteunen, van huisbazen tot journalisten. Mijn bestaan alleen al is genoeg om me een gevangenisstraf van 10 jaar op te leggen. Voor mijn kunst, die wordt beschouwd als 'het promoten van homoseksualiteit', staat mij 20 jaar te wachten.
Zelfs voordat deze draconische wet werd ondertekend, was de schade al aangericht. Gezinnen die ooit solidair waren, keerden zich af uit angst voor hun eigen veiligheid. Na de eerste lezing van het wetsvoorstel belden mijn Oegandese broers en zussen me op om te zeggen dat ze hun baan en hun huis kwijt waren en dat hen medische behandeling geweigerd werd.
Bendegeweld is geëscaleerd. Elke dag ontvang ik schokkende beelden van zwarte lichamen, naakt en gekneusd. We worden afgeslacht in de straten. Anderen die nergens heen konden, hebben zelfmoord gepleegd. Ik ben verscheurd, gebroken en diepbedroefd.
Laten we elkaar op de zachtste manier helen. We mogen niet worden afgedankt.
Maar ik vond hoop in de gemeenschap. In maart 2023 heb ik, samen met andere LGBTQ+-Oegandezen (die voor hun eigen veiligheid anoniem blijven) en Britse medestanders uit de kunstgemeenschap, in slechts vier dagen bijna £ 15.000 verzameld via online crowdfunding, om mensen in risicosituaties thuis direct te ondersteunen. Meer dan 2.500 mensen hebben mijn hashtagwhatnext campagne op Instagram gevolgd.
Het geld dat wordt ingezameld via onze GoFundMe-pagina en kunstevenementen in Zuid-Afrika, Europa en elders gaat rechtstreeks naar de mensen die dit het hardst nodig hebben. We sturen geld om bij te dragen aan kosten zoals borgtocht voor degenen die gevangen zitten, noodhuisvesting, juridische en medische kosten, visa en transportkosten voor mensen die het land verlaten.
Laten we elkaar op de zachtste manier helen. We mogen niet worden afgedankt.
Update 4 april 2024.
Het Grondwettelijk Hof van Oeganda heeft een anti-homowet goedgekeurd die de doodstraf mogelijk maakt voor 'verergerde homoseksualiteit', ondanks de wijdverbreide veroordeling door rechtengroeperingen en anderen in het buitenland. De uitspraak verankert de discriminatie van LGBTQ+-mensen nog verder en maakt hen vatbaarder voor meer geweld.